معرفی سبک شغلی فریلنسری
با شیوع ویروس کرونا، سبک کاری فریلنسری بیشتر از قبل درخور توجه قرار گرفت. افراد بسیاری، خواسته و ناخواسته به این سبک شغلی تمایل پیدا کردند. حالا، پس از اتفاقاتی مثل جنگ دوازده‌روزه میان ایران و اسرائیل، دوباره سبک شغلی فریلنسری و دورکاری در کانون توجه کسب‌وکارها و افراد قرار گرفته است.
به همین بهانه، در این مقاله می‌خواهم نگاهی داشته باشم به دنیای فریلنسری؛ اینکه دقیقاً فریلنسری به چه معناست، چه مزایا و چالش‌هایی دارد، و آیندۀ شغلی آن چگونه پیش‌بینی می‌شود. اگر شما هم به این سبک شغلی علاقه‌مند هستید یا به‌اجبار این سبک شغلی را انتخاب کرده‌اید، لطفاً تا پایان این مطلب همراه من باشید.
چگونگی شکل‌گیری فریلنسری
تا حالا به این فکر کرده‌اید که فریلنسری از چه زمانی آغاز شد؟ یا اصلاً چرا اسمش این‌قدر متفاوت و غریب است؟ آیا می‌دانستید که اساس این شغل به قرون وسطی برمی‌گردد؟
واژهٔ فریلنسر برای اولین بار در قرن نوزدهم در رمانی تاریخی به نام آیوانهو (Ivanhoe) نوشتهٔ سر والتر اسکات (Sir Walter Scott) به کار رفت. در آن زمان، «فری‌لنس» به شوالیه‌هایی گفته می‌شد که شمشیرشان را به هر کسی که پول بیشتری می‌داد می‌فروختند.
یعنی افرادی که نه وابسته به ارتش بودند و نه برای پادشاه خاصی می‌جنگیدند. این افراد مزدشان را از کسی می‌گرفتند که نیاز داشت، نه از کسی که دستور می‌داد. به همین دلیل به آن‌ها لقب «نیروی آزاد» یا Free + Lance (شمشیر آزاد) دادند.
اما آیا فریلنسری امروز هم به همین معناست؟ در حال حاضر، فریلنسری به‌معنای آزادکاری است و فریلنسر کسی است که مهارت و زمان خود را بدون وابستگی به سازمان خاصی به دیگران عرضه می‌کنند.
فریلنسری در دنیای مدرن امروزی
در قرن بیستم، با گسترش رسانه‌ها و نیاز به تولیدمحتوا، اولین فریلنسرهای مدرن پا به میدان گذاشتند. نویسندگان، خبرنگاران، تصویرگران و مترجمان اولین کسانی بودند که به‌صورت پروژه‌ای کار می‌کردند؛ نه استخدام رسمی بودند، نه قراردادی.
با رشد فناوری و اینترنت در دههٔ ۹۰ میلادی، فریلنسری وارد مرحلهٔ نوینی شد. ایمیل، وبسایت شخصی و شبکه‌های اجتماعی به فریلنسرها کمک کردند تا راحت‌تر دیده شوند و پروژه بگیرند.
از سال ۲۰۱۰ به بعد، با ظهور پلتفرم‌هایی مانند آپ‌ورک، فایور، فریلنسر و... فریلنسری دیگر فقط مختص نویسنده‌ها و طراحان نیست. حالا دیگر هر کسی با هر تخصصی، از برنامه‌نویسی تا مشاوره، از بازاریابی دیجیتال تا تدوین و حتی آموزش، می‌تواند پروژه بگیرد و فارغ از مرزهای جغرافیایی برای هر کسی کار کند.
نقطۀ شروع فریلنسری
با شیوع کرونا و روزهایی که همه‌چیز تعطیل شد، کارکرد مشاغل سنتی مختل شد و سبک کاری تغییر کرد. شرکت‌ها مجبور شدند با دورکاری کنار بیایند، و کارمندان ناگهان فهمیدند می‌شود بدون دفتر هم کار کرد.
در همین روزها بود که فریلنسری به یک سبک کاری جهانی تبدیل شد. فریلنسرهایی که قبلاً فقط پروژه‌های محدود می‌گرفتند، اهمیت بیشتری در بازار کار پیدا کردند.
بسیاری از کارمندان رسمی بعد از تجربهٔ دورکاری، دیگر حاضر نبودند به ساختار خشک سابق برگردند. آن‌ها فهمیده بودند که می‌شود هم کار کرد، هم استقلال داشت.
طبق آمار آپ‌ورک در سال ۲۰۲۱، فقط در آمریکا بیش از ۲میلیون نفر در یک بازۀ ۱۲ماهه وارد حوزۀ فریلنسری شدند. در سال‌های اخیر، سبک کاری فریلنسری در ایران هم مانند بسیاری از کشورهای دیگر رشد چشم‌گیری داشته است. یکی از دلایل بسیار مهم این رشد، گسترش اینترنت و ابزارهای دیجیتال است که به افراد این امکان را می‌دهد تا بدون حضور فیزیکی در محل کار، پروژه‌های مختلفی را انجام دهند. همچنین، بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک و استارت‌آپ‌ها ترجیح می‌دهند به‌جای استخدام تمام‌وقت، با نیروهای متخصص به‌صورت پروژه‌ای همکاری کنند تا هم هزینه‌هایشان کمتر شود و هم انعطاف بیشتری داشته باشند.
هم‌زمان، افزایش میزان بیکاری، نبود فرصت‌های شغلی ثابت و مناسب، و تمایل نسل جوان به استقلال کاری باعث شده افراد بیشتری به فریلنسری روی بیاورند. علاوه بر این، در برخی حوزه‌ها مثل طراحی، برنامه‌نویسی، تولیدمحتوا و ترجمه، امکان همکاری با مشتریان خارجی و کسب درآمد دلاری هم یکی از انگیزه‌های قوی برای انتخاب این سبک شغلی شده است.
در مجموع، ترکیب این عوامل باعث شده فریلنسری انتخابی آگاهانه و پرطرفدار شود؛ انتخابی که هم برای افراد، و هم برای کسب‌وکارها، مزایای درخور توجهی دارد.
مزایای فریلنسری
با فروکش شدن بحران کرونا، بسیاری از کارکنان به مشاغل قبلی بازگشتند. اما تعداد زیادی از فریلنسرها ترجیح دادند در این سبک شغلی باقی بمانند. چرا؟ مزایای جذاب این سبک شغلی موجب رغبت و گرایش روزافزون افراد به آن شده است. مزایایی چون:
آزادی زمانی و مکانی
در هر ساعت از شبانه‌روز و در هر مکانی می‌توانید کار خود را انجام دهید.
حق انتخاب پروژه و مشتری
مجبور نیستید هر پروژه‌ای را بپذیرید.
رشد مهارت و استقلال شخصی
برای موفقیت در فریلنسری باید بر ارتقای مهارت‌های فردی خود از مذاکره تا برندسازی تمرکز کنید.
امکان درآمد دلاری برای متخصصان ایرانی
با گسترش اینترنت و پلتفرم‌های بین‌المللی، مرزهای جغرافیایی برای کار کردن بی‌معنا شده‌اند.
همین مزیت‌ها موجب استقبال متخصصان به فریلنسری است. البته، ناگفته نماند به قول لورا بریگز (Laura Briggs) در کتاب فریلنسر شش‌رقمی، فریلنسری نه فقط یک جایگزین کاری، بلکه راهی برای بازسازی زندگی حرفه‌ای است؛ به‌شرطی که با ذهنیت درست وارد آن شوید. پس، برای اینکه ذهنیت درستی از این سبک شغلی داشته باشید، باید ابتدا درک درستی از آن داشه باشید.
چالش‌های فریلنسری
فریلنسری در عین حال، مسائل سخت و پنهان هم دارد. اگر صرفاً به‌دلیل استقلال کاری بخواهید این سبک شغلی را انتخاب کنید، ممکن است با چالش‌های جدیدی مواجه شوید:
درآمد نامنظم
به‌خلاف حقوق ثابت کارمندی، درآمد فریلنسری ممکن است نوسان زیادی داشته باشد.
انزوا و بی‌تعاملی
نبود همکار و نبود بازخورد سریع ممکن است انگیزه را کاهش دهد.
مرز نامشخص کار و زندگی
کار کردن در خانه گاهی به «زندگی در محل کار» تبدیل می‌شود!
خودانگیختگی
اگر اهل مدیریت زمان، تعیین هدف و پیگیری مستمر نباشید، این شغل بلای جان شما خواهد شد. چون بزرگ‌ترین مانع فریلنسرها تنبلی نیست، بی‌برنامگی است. هیچ‌کس به‌جای شما ساختار نمی‌سازد. شما باید هم کارمند باشید، هم مدیرعامل.
چگونگی موفقیت در فریلنسری
فریلنسری آزادی زیادی به همراه دارد، اما همین آزادی ممکن است چالش‌زا باشد اگر نتوانیم زمان و انرژی را به‌درستی مدیریت کنیم. برای موفقیت و رشد پایدار در این مسیر، توجه به میزان بهره‌وری ضروری است. در ادامه به چند تکنیک کاربردی اشاره می‌کنم:
۱. داشتن برنامه‌ریزی دقیق روزانه و هفتگی
یک برنامۀ مشخص به شما کمک می‌کند تا کارها را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنید و هر روز با هدف مشخص پیش بروید. استفاده از ابزارهای دیجیتال مانند تقویم گوگل یا اپلیکیشن‌های مدیریت کار مثل تودولیست می‌تواند در این زمینه مفید باشد.
۲. تعیین اولویت‌ها
با مدیریت زمان، ابتدا به سراغ مهم‌ترین یا سخت‌ترین کار روز بروید. این کار باعث می‌شود انرژی و تمرکز شما در بهترین حالت باشد و آرامش بیشتری داشته باشید.
۳. استفاده از تکنیک پومودورو
کار کردن در بازه‌های ۲۵دقیقه‌ای و سپس استراحت کوتاه، باعث افزایش تمرکز و کاهش خستگی می‌شود. این تکنیک به حفظ انگیزه و جلوگیری از پراکندگی ذهن کمک می‌کند.
۴ .ایجاد فضای کاری اختصاصی و بدون حواس‌پرتی
توجه به سلامت کار و داشتن یک محیط مشخص و مرتب برای کار، به تفکیک ذهنی کار و زندگی کمک می‌کند و بهره‌وری را افزایش می‌دهد.
۵. یادگیری «نه» گفتن
در جایگاه فریلنسری باید توانایی رد کردن پروژه‌های نامناسب یا خارج از محدودۀ تخصص خود را داشته باشید. این کار به تمرکز شما بر پروژه‌های مهم‌تر و حفظ کیفیت کمک می‌کند.
۶ .استفاده از خودانگیختگی و تعیین اهداف واقع‌بینانه
داشتن هدف‌های واضح و سنجش‌پذیر، به‌همراه پیگیری مستمر پیشرفت، مسیر رشد را هموار می‌کند و از اتلاف وقت جلوگیری می‌کند.
۷. بازنگری و ارزیابی مستمر عملکرد
هر هفته یا ماه، به عملکرد خود نگاهی بیندازید و ضعف‌ها و قوت‌ها را شناسایی کنید. این کار باعث می‌شود در مسیر درست باقی بمانید و اقدامات لازم را انجام دهید.
رعایت این تکنیک‌ها، علاوه بر افزایش بهره‌وری، به شما کمک می‌کند تا سبک زندگی فریلنسری را با کیفیت و رضایت بیشتری تجربه کنید. یادتان باشد که موفقیت در فریلنسری تنها به مهارت‌های فنی وابسته نیست، بلکه مدیریت درست زمان و انرژی کلید اصلی آن است.
آیندۀ شغلی فریلنسری چگونه است؟
بر اساس پیش‌بینی‌های جهانی، تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۵۰درصد نیروی کار دنیا به‌نوعی مشغول پروژه‌های مستقل خواهند بود. در ایران نیز با رشد سریع اکوسیستم دیجیتال، فرصت‌های زیادی برای فریلنسرهای متخصص به وجود آمده. اما، نکتۀ مهم این است که در آینده فقط فریلنسرهایی در بازار خواهند بود که حرفه‌ای، انعطاف‌پذیر و دارای ذهنیت رشد باشند.
آیا سبک شغلی فریلنسری برای همه مناسب است؟
کرونا مسیر ورود به دنیای فریلنسری را هموار کرد، اما ماندن در آن نیازمند آگاهی، انضباط و ذهنیت کارآفرینانه است. اگر به‌دنبال آزادی هستید اما از مسئولیت‌پذیری نمی‌ترسید، فریلنسری می‌تواند نه‌تنها شغلتان، بلکه سبک زندگی‌تان شود.
یادتان باشد:
فریلنسری مفهومی نوظهور نیست، بلکه شیوه‌ای از کار است که ریشه در تاریخ دارد. در گذشته، جنگجویانی بودند که به‌صورت مستقل و در ازای دستمزد برای هر فرماندهی که آن‌ها را استخدام می‌کرد، می‌جنگیدند. امروزه نیز فریلنسرها بدون وابستگی دائمی به سازمان یا شرکت خاصی، خدمات خود را به مشتریان مختلف ارائه می‌دهند. در واقع، مسیر فریلنسری از میدان‌های نبرد قرون وسطی تا دنیای دیجیتال امروز امتداد یافته است؛ تنها ابزار و محیط تغییر کرده است.
اگر فریلنسر هستید، باید بدانید این عنوان شغلی قدمتی طولانی و تاریخی دارد که نشان می‌دهد آزادکاری فقط انتخاب نیست، نوعی نگرش به زندگی و کار است. فریلنسری یعنی ساختن جایی که از درونش بتوانید برای جهان کار کنید.
از اینکه تا پایان این مطلب همراه من بودید، متشکرم. لطفاً نظرات و تجربیات ارزشمند خودتان را در این باره با یادِمی به اشتراک بگذارید.
دیدگاه‌ها
برای نوشتن دیدگاه لطفاً وارد حساب کاربری‌ات شو.
