گنجواژۀ فارسی
در وبینار «گنجواژۀ فارسی»، معین پایدار بهعنوان تسهیلگر گفتوگو به بهروز صفرزاده کمک میکند تا در زمینۀ گنجواژه در زبان فارسی و نیز کتاب گنجواژۀ فارسیِ بهروز صفرزاده که بهتازگی منتشر شده، برای مخاطبان توضیح دهد.
یکی از گونههای لغتنامه که بسیار کارآمد و سودمند و درعینحال بسیار غریب و مهجور است، «تزاروس» نام دارد. البته «تزار» در تزاروس هیچ ربطی به سزار روم یا تزار روسیه ندارد، بلکه از واژۀ یونانیِ thēsauros بهمعنای «گنجینه» گرفته شده است.
به نظر میرسد برابر «گنجواژه» با توجه به معنا و ریشۀ thēsauros در یونانی و یا thesaurus در لاتینی ساخته و برگزیده شده است. کتاب گنجواژۀ فارسی که موضوع این وبینار است، از همین رو چنین نامیده شده است.
یکی از کاربردهای پنهان گنجواژهها گسترش دایرۀ لغات است، آن هم بهصورت علمی و شبکهای و سازمانیافته. همچنین در انتخاب هرچه دقیقترِ واژههای موجود و پیشگیری از بیدقتیهای نویسنده در سبک و لحن و سیاق، گنجواژهها کارآمدترین ابزار کمککار نویسندهاند.
دربارۀ مهمان وبینار
بهروز صفرزاده ویراستار و مترجم و لغتنامهنویسِ پرکار و خوشذوق و نامآشنای معاصر است. وی دانشآموختۀ کارشناسی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تهران است، اما فارغ از تحصیلات رسمیِ دانشگاهی، او دانشگر و متخصصی خودآموخته است و بیشترِ دانش و تخصص اکنونش را بهصورت خودخوان و از دل کار جدی و حرفهایِ پیگیر و بلندمدت فراچنگ آورده است، از این رو بسیار عملگرا است و بر این رویّه تأکید دارد.
بهجز آثاری که تا کنون ویرایش و تألیف و ترجمه کرده، در طول ۲۰ سال گذشته یکتنه ۷ عنوان لغتنامه هم تألیف کرده است که ۶ ناشرِ گوناگون آنها را چاپ و منتشر کردهاند:
۱. فرهنگ زبانآموز فارسی؛ ناشر: کانون زبان ایران
۲. فرهنگ فارسی گفتاری؛ ناشر: کتاب بهار
۳. فرهنگ موضوعی فارسی؛ ناشر: فرهنگ نشر نو
۴. فرهنگ فارسیآموز دهخدا؛ ناشر: مؤسسۀ لغتنامۀ دهخدا
۵. فرهنگ جمعهای مکسر؛ ناشر: کتاب بهار
۶. فرهنگ املایی فارسی؛ ناشر: آوای خاور
۷. گنجواژۀ فارسی؛ ناشر: کتاب سده
سرفصلهای گفتوگو
نشستن پای سخن متخصص و دانشگری اینچنین باسابقه و باتجربه بیگمان ارزنده و شنیدنی است. در این وبینار، معین پایدار از بهروز صفرزاده میپرسد:
- تزاروس یا گنجواژه اساساً و دقیقاً چه هست و چه نیست؟
- تألیف و تدوین چنین لغتنامهای چه ضرورت و فایدهای دارد؟
- گنجواژۀ فارسی برای چه کسانی کارآتر است و بهترین شیوۀ بهرهگیری از آن چیست؟
- گنجواژۀ فارسی با تزاروس انگلیسی چه تفاوتها و شباهتهایی دارد؟
- گنجواژۀ فارسیِ بهروز صفرزاده با دیگر آثارِ بهظاهر مشابهِ او مانندِ فرهنگ موضوعی فارسی چه تفاوتها و شباهتهایی دارد؟
- در فرایند تألیف و تدوین این اثر با چه مشکلاتی روبهرو بوده و چگونه از پس آن مشکلات برآمده است؟
- با وجود گستردگی و طاقتفرساییِ لغتنامهنویسی، چرا همیشه ترجیح میدهد کارش را یکتنه انجام دهد و چرا سالها بر این رویّه پافشاری کرده است؟
- آیا برای دیجیتالی کردن و انتشار گنجواژۀ فارسی در فضای اینترنت برنامهای دارد؟
- اگر کسانی بخواهند در هر زمینهای و به هر طریقی به او کمک کنند، چگونه میتوانند باری از روی دوش او بردارند؟
مخاطبان
همۀ کسانی که به فارسی میگویند و مینویسند و به هر شکلی و در هر سطحی با گفتار و نوشتار فارسی سروکار دارند، از جمله:
- داستاننویسان و رماننویسان
- جُستارنویسان و مقالهنویسان
- نمایشنامهنویسان و فیلمنامهنویسان
- مترجمان
- ویراستاران
- تبلیغنویسان (کپیرایترها)
- لغتنامهنویسان و دانشنامهنویسان
- آموزگاران و مدرسان
- مجریان و سخنرانان
- پلاتونویسان
- مدرسان و هنرجویان گویندگی و فنِبیان
- ادیبان و شاعران
بهطور کلی همۀ کسانی که به هر علتی، با کلام و کلمه انیس و مونساند و نیز همۀ کسانی که به واژهگزینیِ هرچه دقیقتر نیاز دارند و گسترش دایرۀ واژگانی دغدغۀ اصلیشان است، مخاطب ویژۀ این وبینار تلقی میشوند.
مدت و زمانبندی وبینار
این وبینار در مجموع ۷۵ دقیقه است. ۶۰ دقیقۀ آن به طرح موضوع اصلی و گفتوگو اختصاص مییابد و ۱۵ دقیقۀ مانده به پرسش و پاسخ با شرکتکنندگان.
سؤالهای پرتکرار
دیدگاهها دربارۀ این وبینار
ارائهدهندهها
برگزارکننده
