آشنایی با نرم‌افزارهای مدیریت مراجع

در این وبینار، سیدمجید میرنظامی از میان طیف وسیع نرم‌افزارهای حوزهٔ مدیریت مراجع، چهار نرم‌افزار شناخته‌شده شامل اِندنوت، مِندِلی، زوتِرو و سیتاوی را معرفی می‌کند و امکانات هریک را به‌اجمال توضیح می‌دهد. سپس این نرم‌افزارها را با هم مقایسه می‌کند و قوت‌ها و ضعف‌های هریک را برمی‌شمارد و در نهایت، شرح می‌دهد که هرکدام از این نر‌م‌افزارها بیشتر به کار کدام گروه از پژوهشگران می‌آید.

سرفصل‌ها

  • نرم‌افزار مدیریت مراجع چیست؟
  • چرا بهتر است که پژوهشگران از نرم‌افزارهای مدیریت مراجع استفاده کنند؟
  • مهم‌ترین نرم‌افزارهای مدیریت مراجع کدام‌اند؟
  • هریک از نرم‌افزارهای مدیریت مراجع معرفی‌شده، چه امکاناتی را در اختیار کاربرانشان می‌گذارد؟
  • هریک از نرم‌افزارهای مدیریت مراجع معرفی‌شده چه نقاط قوت و ضعفی دارد؟
  • نرم‌افزارهای مدیریت مراجع معرفی‌شده در قیاس با یکدیگر چه جایگاهی دارند؟
  • هرکدام از نرم‌افزارهای مدیریت مراجع بیشتر به کار چه گروهی از پژوهشگران می‌آید؟

این وبینار مناسب من هست؟ 

تمام پژوهشگران حوزۀ علوم انسانی و دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا، که درصدد نوشتن پایان‌نامه هستند، می‌توانند بهرۀ فراوانی از این وبینار ببرند و با نرم‌افزارهای اصلی مدیریت مراجع آشنا شوند.

مدت وبینار چقدر است؟

۲ ساعت.

با ثبت‌نام در وبینار چه چیزهایی دریافت می‌کنم؟

  • امکان حضور در وبینارِ زنده، در موعد مقرر، همراه با اطلاع‌رسانی و یادآوری‌های دقیق ایمیلی و پیامکی
  • امکان دریافت فایل‌های ارائه و تکمیلی وبینار
  • امکان دسترسی به ویدئوی وبینار

چطور در وبینار ثبت‌نام کنم؟

کافی است روی دکمۀ «ثبت‌نام در وبینار» کلیک کنید و پیش بروید.

چطور وارد وبینار شوم؟

در زمان مقرر، ابتدا به حساب کاربری‌تان در یادِمی وارد شوید و سپس از همین صفحه روی دکمۀ «ورود به وبینار» کلیک کنید و گزینهٔ «مهمان» را انتخاب کنید. همچنین صبح روز برگزاری هم ایمیل و هم پیامک حاوی لینک ورود برایتان ارسال می‌شود. هنگام شروع برگزاری نیز مجدداً پیامکی حاوی لینک ورود برایتان ارسال می‌شود.

معرفی مفصل

در گذشته‌ای نه‌چندان دور، پژوهشگران با قلم و کاغذ از روی متون علمی فیش برمی‌داشتند و مشخصات کتاب‌شناختی تک‌تک آن‌ها را در بالای فیش‌ها ضبط می‌کردند. می‌توان تصور کرد که هنگام نگارش علمی، با انبوهی از فیش‌ها و مشخصات کتاب‌شناختیِ هرکدام کلنجار می‌رفتند و در نهایت مجبور بودند کار طاقت‌فرسای تهیهٔ فهرست منابع را به همین شیوه به پایان برند. در این فرایند، اگر پژوهشگری تصمیم می‌گرفت اثرش را در جای دیگری منتشر کند که شیوه‌نامهٔ ارجاع‌دهی‌اش متفاوت بود، مجبور می‌شد کل فهرست کتاب‌شناختی و ارجاع‌های درون‌متنی یا پانوشتی آن را بازنویسی کند. بعید نیست که در این فرایند خطاهایی نیز رخ می‌داد. هرچه باشد،‌ جزئیات شیوه‌نامه‌های ارجاع‌دهی به‌قدری مفصل است که از قلم افتادن علائم سجاوندی یا اختصارهای متعدد در فهرست کتاب‌شناسی دور از ذهن نیست.

با ورود کامپیوتر و اینترنت، موتورهای جست‌وجو و پایگاه‌های داده‌های علمی نیز توسعه یافتند. دوشادوش این تحول عظیم، روش‌های قدیمی یادداشت‌برداری علمی نیز کم‌کم جای خود را به روش‌هایی داده‌اند که هم سرعت بیشتری دارند و هم خطای کمتری. اگر موتورهای جست‌وجوی علمی آمده بودند تا مراجعه به کتابخانه و تهیهٔ نسخهٔ کاغذی آثار را منسوخ کنند، نرم‌افزارهای مدیریت مراجع (Reference management software) با هدف اخذ اطلاعات کتاب‌شناختی این پایگاه‌ها و استفاده از آن در فرایند ارجاع‌دهی توسعه یافتند.

پژوهشگرانی که از این نرم‌افزارها بهره می‌برند، دیگر نگران ضبط صحیح اطلاعات کتاب‌شناختی آثار متعدد نیستند. چون کافی است که به اینترنت دسترس داشته باشند و شابک (ISBN) یا شناسهٔ دی‌اُآیِ (DOI) یک مرجع را وارد نرم‌افزارشان کنند. بدین طریق، همهٔ اطلاعات لازم برای ارجاع‌دهی به‌صورت خودکار وارد محیط نرم‌افزار می‌شود. زمانی که نوبت به نگارش گزارش پژوهش می‌رسد،‌ این نرم‌افزارها با افزونه‌هایشان به کمک پژوهشگران می‌آیند تا ارجاع‌های درون‌متنی یا پانوشتی/پی‌نوشتی و نیز فهرست کتاب‌شناختی را براساس شیوه‌نامه‌های متعدد و به‌صورت خودکار در نرم‌افزارهایی چون مایکروسافت وُرد درج کنند.

توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای مدیریت مراجع به دستاورد فوق بسنده نکردند و رفته‌رفته امکان‌های دیگری را به نرم‌افزارهایشان افزوده‌اند. این نرم‌افزارها شیوه‌های مختلفی را برای سازمان‌دهی مراجع ابداع کرده‌اند. برخی از آن‌ها مزیت‌های شبکه‌های اجتماعی را به محیطشان افزوده‌اند. برخی دیگر، امکان به‌اشتراک گذاشتن فهرست اطلاعات کتاب‌شناختی را با اعضای گروه‌ها فراهم کرده‌اند و برخی، به امکانات مربوط به سازمان‌دهی مراجع اکتفا نکرده‌اند و بخشی از محیط نر‌م‌افزار را به سازمان‌دهی دانش مبتنی بر آن مراجع اختصاص داده‌اند. با توجه به تنوع این امکان‌ها، به نظر می‌رسد که هرکدام از نرم‌افزارهای مدیریت مراجع برای دسته‌ای از پژوهشگران کارامدتر است.

جلسه‌ها

سؤال‌های پرتکرار

خیر، نیاز به نصب هیچ نرم‌افزاری نیست. کافی است در زمان مقرر وارد همین صفحه شوی و روی دکمۀ ورود به وبینار کلیک کنی.
با هر دو می‌توانی. ولی برای اینکه جزئیات را بهتر ببینی، بهتر است از کامپیوتر دسکتاپ استفاده کنی.
بله، ویدئوی وبینار، از ۷۲ ساعت بعد از برگزاری، در همین صفحه در دسترس کسانی که در وبینار ثبت‌نام کرده‌اند قرار می‌گیرد.

نظرها دربارۀ این وبینار

برای ثبت نظر لطفاً وارد حساب کاربری‌تان شوید.

سلام و ادب.
وقت به‌خیر.
با کمی شک و تردید در این نشست شرکت کرده‌ام؛ چون تابه‌حال با هیچ‌کدام از این نرم‌افزارها آشنا نبوده‌ام. خوشبختانه تردید را کنار گذاشتم و فیلم این دوره را که در وبگاه یادمی در دسترس قرار گرفته است، نگاه کردم. بیان جامع و فهرست‌بندی‌هایی که آقای میرنظامی در آغاز این دوره، برای کسانی همچون من که به‌طور کلی با این نرم‌افزارها ناآشنا بودند، ارائه کردند، کارگشا بود. می‌دانستم چه مطالبی در این نشست یاد می‌گیرم. نحوۀ بازگوکردنشان عالی بود. به‌طور کلی در این نشست دربارۀ نرم‌افزارهای مدیریت مراجع، اندنوت و مندلی و زوترو و سیتاوی اصول کلی را بیان کردند که پیش‌زمینه‌ای است برای یادگیری مخاطبان و پژوهشگران علاقه‌مند به این نرم‌افزارها.
در پایان از آقای میرنظام چنین دقیق موضوع را شکافتند، متشکرم. همچنین از یادمی برای برگزاری چنین موضوع‌هایی که کمتر به آن پرداخته نشده است، سپاسگزارم

سلام به خانم نوروزی گرامی

از اینکه تجربه‌تان از شرکت در این وبینار را به‌شیوایی با بنده و مخاطبان احتمالی آن در میان گذاشته‌اید بسیار ممنونم. پس از خواندن ارزیابی شما انگیزه‌ام برای برگزاری وبینارها و دوره‌های دیگر در یادمی بیشتر شد. امیدوارم بتوانم در وبینارهای آتی کیفیت محتوا و ارائه را ارتقا دهم.

سپاسگزارم

با سلام
مطالب ارائه شده در وبینار بسیار مفید و کاربردی بود
سپاس از شما

سلام به خانم خدابنده‌ لوی گرامی

بسیار سپاسگزارم از ارزیابی مثبت شما

مباحث بسیار کاربردی و جامعی مطرح شد. برای هر دانشجو و پژوهشگری آشنایی با این موارد ضروری است.

سلام به آقای یوسف‌زادهٔ‌ عزیز

بسیار خوشحالم که محتوای این وبینار را مفید دانسته‌اید.

با سلام
وبینار بسیار بسیار مفیدی بود
ممنون از شما

سلام به آقای مردانلوی گرامی

از لطف شما بسیار ممنونم

درودها.
آقای کاظمی، اگر ثبت‌نام نکنیم، بعدها حضور در وب‌نشست‌ها رایگانه؟ یا هزینه‌ای داره.

یادِمی 9-12-1401
بعدها مشخص نیست.
فعلاً این وبینار رایگان است.